21 Kasım 2018, Çarşamba
Özgürses Gazetesi

Okullar açıldı, beslenmeye DİKKAT!

21 Eylül 2018
Okullar açıldı, beslenmeye DİKKAT!

Okul gün­le­ri ço­cuk­la­rın günün ço­ğun­lu­ğun­da evden uzak­ta kalıp birey ol­ma­yı en be­lir­gin his­set­tik­le­ri ilk dö­nem­dir. Ço­ğun­luk­la evden uzak ol­duk­la­rı için besin se­çim­le­ri ko­nu­sun­da aile dı­şın­da­ki bi­rey­ler de et­ki­li ola­bi­lir. Ço­cuk­lar besin se­çim­le­ri ko­nu­sun­da okul ar­ka­daş­la­rı, öğ­ret­men­le­ri hatta sos­yal med­ya­dan et­ki­le­ne­bi­lir­ler.

6-12 yaş ara­lı­ğı ço­cuk­lar için bü­yü­me ge­liş­me­nin en hızlı ol­du­ğu dö­nem­dir. Her yıl or­ta­la­ma 5 cm boy­la­rı uzar­ken, 2 kg ağır­lık ar­tı­şı göz­le­nir. Bu dönem de okul ça­ğı­na denk gel­mek­te­dir. Kız­lar için bü­yü­me ge­liş­me­nin en hızlı ol­du­ğu yaş ara­lı­ğı 10-14 iken er­kek­ler­de 12-16’dır.

Ener­ji ih­ti­ya­cın­da ise ço­cuk­lar ara­sın­da kıyas yap­mak uygun ol­ma­ya­cak­tır. Her çocuk için boy, kilo, yaş, fi­zik­sel ak­ti­vi­te dü­ze­yi de­ğiş­ken­lik gös­te­rir. Buna bağlı ola­rak bazal me­ta­bo­liz­ma hızı de­ği­şir. Bü­yü­me­le­ri için özel bir besin kay­na­ğı yok­tur. Alı­nan ka­lo­ri­nin çoğu; ta­hıl­lar, meyve ve seb­ze­ler, süt ürün­le­ri ve ku­ru­bak­la­gil­ler, et ürün­le­ri gibi pro­te­in­den zen­gin be­sin­ler­den sağ­lan­ma­lı. Yağ, tuz ve şeker içe­ri­ği fazla olan pa­ket­li gı­da­lar­dan uzak du­rul­ma­lı.

Gün­lük 2-3 bar­dak kadar süt kal­si­yum ih­ti­ya­cı­nı önem­li öl­çü­de kar­şı­lar­ken D vi­ta­mi­ni ile zen­gi­leş­ti­ril­miş süt­ler ter­cih edil­me­li­dir. Gü­neş­te ye­ter­li vakit ge­çi­ri­lir­se ve kay­nak­la­rı­nın alımı ye­ter­li olur­sa vi­ta­min D tak­vi­ye­si­ne ih­ti­yaç du­yul­maz. Meyve ve sebze mik­tar­la­rı­nı art­tı­ra­ra­rak lif ih­ti­ya­cı gi­de­ri­le­bi­lir. Po­tas­yum ek­sik­li­ği ya­şan­ma­ma­sı için meyve, sebze ve kuru bak­la­gil tü­ke­ti­mi­ne özen gös­te­ril­me­li.

Okul ça­ğın­da­ki ço­cuk­lar­da kah­val­tı ba­şa­rı­yı ve bü­yü­me­yi et­ki­le­yen önem­li bir fak­tör­dür. Bu ne­den­le içe­ri­ği ka­li­te­li ol­ma­lı. Kah­val­tı ede­me­yen, alış­kan­lık ha­li­ne ge­ti­re­me­miş olan ço­cuk­lar için süt veya taze sı­kıl­mış meyve suyu bile birer se­çe­nek ola­bi­lir.

Okul ça­ğın­da­ki ço­cuk­la­ra özel pra­tik kah­val­tı se­çe­nek­le­ri:
Pey­nir ile ya­pıl­mış tost, taze sı­kıl­mış meyve suyu,
Tahıl, süt ve muz,
Ev ya­pı­mı reçel, pey­nir, krep,
Meyve –muz, kuru üzüm- süt, yulaf ez­me­si.

Okul ço­cuk­la­rı ya ka­li­te­siz atış­tır­ma­lık­lar ter­cih et­me­si ya da ge­re­ğin­den büyük por­si­yon­lar ha­lin­de ye­mek­le­ri tü­ket­me­si ne­de­niy­le ka­lo­ri alımı ih­ti­ya­cın­dan fazla ol­mak­ta­dır. Kar­bon­hid­rat ter­cih­le­ri hazır sa­tı­lan kek, ku­ra­bi­ye gibi şe­ker­li gı­da­lar­dan yana olur­sa sağ­lık­sız bir şe­kil­de kilo alımı söz ko­nu­su olur.

Gün­lük ener­ji ih­ti­ya­cı­nın yüzde 25-35 ka­dar­lık kısmı yağ­lar­dan alı­nı­yor. Yağ ola­rak çoklu ve tekli doy­ma­mış yağ asit­le­ri içe­ren balık, yağlı to­hum­lar, sebze yağ­la­rı ter­cih edil­me­li. Eğer süt ve süt ürün­le­ri ve ku­ru­bak­la­gil­ler, ta­hıl­lar, et ve et ürün­le­ri gibi pro­te­in­den zen­gin be­sin­ler di­yet­te ye­ter­li mik­tar­lar­da bu­lun­du­ru­lur­sa pro­te­in ek­sik­li­ği ya­şan­ma­ya­cak­tır.

Ço­cuk­lar için doğru atış­tır­ma­lık ve aynı za­man­da okul için doğru bes­len­me çan­ta­sı ha­zır­la­mak için ön­ce­lik­le her besin gru­bun­da ço­cu­ğun se­ve­rek ve is­te­ye­rek tü­ke­te­ce­ği al­ter­na­tif­ler so­rul­ma­lı ve öğ­re­nil­me­li. Mut­fak sü­re­cin­de ço­cuk­la be­ra­ber bu­lun­ma­lı ve talep et­ti­ği yi­ye­cek­le­rin mut­fak­ta yer­le­ri­ni öğ­ren­me­li. Evde ol­du­ğu sü­reç­ler­de taze mey­ve­le­ri ve seb­ze­le­ri gö­re­bi­le­ce­ği ula­şa­bi­le­ce­ği yer­ler­de yı­kan­mış, ke­sil­miş ye­me­ğe hazır bu­lun­dur­mak tü­ke­tim alış­kan­lı­ğı açı­sın­dan da fay­da­lı ola­cak­tır.

Okul­da ya­nı­na ve­ri­lecek bes­len­me çan­ta­sı için, eğer çocuk okula yarım gün gi­di­yor­sa ya da okula tam gün gi­di­yor, okul­da öğle ye­me­ği ve­ri­li­yor­sa ve okul­da ara öğün yap­ma­sı ye­ter­li ise;
Evde ha­zır­lan­mış az şe­ker­li ve az yağlı, bol fın­dık/badem/ceviz içe­ren kek ya da ku­ra­bi­ye ve süt.
Meyve, süt ve fın­dık/badem/ceviz.
Tam ta­hıl­lı ekmek arası ev ya­pı­mı reçel, mar­me­lat, fıs­tık/fın­dık ez­me­si ve süt.
Evde ha­zır­lan­mış az yağlı bol pey­nir­li börek ve meyve.

Eğer çocuk tam gün eği­tim alı­yor ve okul­da öğle ye­me­ği ve­ril­mi­yor­sa;
Tam ta­hıl­lı ek­mek­le ha­zır­lan­mış yu­mur­ta­lı/ta­vuk­lu/ton ba­lık­lı sand­viç, bir adet meyve ve süt/ayran.
Tahıl gev­re­ği, süt, meyve ve yağlı to­hum­lar.
Tam ta­hıl­lı ek­mek­le ha­zır­lan­mış pey­nir­li sand­viç ya da tost, meyve ve süt/ayran.
Seb­ze­li, pey­nir­li ma­kar­na, yağlı to­hum­lar, meyve/meyve suyu.
Uygun al­ter­na­tif­ler ola­cak­tır.

Reklam

Lütfen Dikkat

Küfür, hakaret içeren; dil, din, ırk ayrımı yapan; yasalara aykırı ifade ve beyanda bulunan ve tamamı büyük harflerle yazılan yorumlar yayınlanmayacaktır.
Yorum yapan kişi; IP adresinin kaydedileceğini, adli makamlarca istenmesi durumunda ip adresimin yetkililerle paylaşılacağını, yazılan yorumların sorumluluğunun kendisine ait olduğunu, yorumun yetkililerce, fikri sorulmaksızın yayından kaldırılabileceğini siteye girdiği andan itibaren kabul ve beyan etmiş sayılır.

Bu sitede bulunan tüm yazılı ve görsel içerikler ile bu içeriklerin görsel ve sistematik tasarım hakları aksi belirtilmediği sürece Özgürses Gazetesi’ne aittir. Özgürses Gazetesi’nin yazılı izni alınmadan hiçbir yazılı, görsel, işitsel içerik kopyalanamaz, değiştirilemez, yeniden yayınlanamaz veya satılamaz. Aksine davranışların, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’na ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’na göre hukuki ve cezai yaptırımları mevcuttur. Sitedeki tüm içeriklerin telif hakları korunmaktadır.